Viernes 20 chinero: Trunfas a ra importanzia
ELENA GUSANO GALINDO, PREMIO CHUANA COSCUJUELA 2022
A escritora y dramaturga Elena Gusano Galindo replegó o pasau 12 chinero o Premio Chuana Coscujuela 2022, en o Palazio de Congresos de Chaca.
L’auto, que estió amenizau por o grupo mosical Gaiters de Chaca y o grupo de teatro Dingolondango, estió conduziu por Mamen Sánchez y contó con a presenzia de l’alcalde de Chaca, Juan Manuel Ramón; d’a presidenta d’a Comarca d’a Chazetania y alcaldesa d’Ansó, Montse Castán y d’o direutor cheneral de Politica Lingüistica, José Ignacio López Susín.
O Premio Chuana Coscujuela, empentau por a Direzión Cheneral de Politica Lingüistica d’o Gubierno d’Aragón, tiene carauter onorifico y reconoxe una labor continada u d’espezial notoriedat y importanzia, en cualsequiera d’os ambitos sozials, culturals, esportivos, artisticos, economicos, etz., que supongan un destacau benefizio ta la luenga aragonesa.
En a presén edizión, o churau dezidió atorgar o gualardón a Elena Gusano Galindo por o suyo treballo por revitalizar l’aragonés ansotano, por a suya capazidat de treballo y a suya implicazión en a dinnificazión d’a luenga aragonesa.
O Direutor Cheneral de Politica Lingüistica d'o Gubierno d'Aragón, José Ignacio López Susín entrega o "Premio Chuana Coscujuela" 2022 a la escritora y dramaturga Elena Gusano Galindo
O ZAGUERO DISCO D'A RONDA DE BOLTAÑA EN A BOTIGA DE FABLANS
A escape has de crompar-ne “La estación de las violetas”, o zaguero treballo d’A Ronda de Boltaña, un disco sobrebueno que podrás pillar-te en a botiga d’o Ligallo de Fablans, a ro millor pre de totas as botigas dimpuesas que t’en faigas una golladeta: solo que 15 €. En iste disco, amás, colaboran con A Ronda un buen camatón de mullers, a-saber-lo grans artistas: Rozalen, María José Hernández, Carmen París, Ester Vallejo, Ana Diáfana, Emma Sánchez y Amaral, que interpreta “Canta d’a luenga matria” en aragonés.
Canta d'a luenga matria - YouTube
ZAGUEROS DÍAS D'A TRONCA DE NADAL
Alcuerda-te que son os zagueros días d'a tronca de Nadal en o Centro Independencia de Zaragoza (dica ro 5 de chinero, de 17:00 a 20:30). Y una foto de baldes a toz que se i amanen. Leva-te-ne una. Ye una esperienzia ta espleitar en familia.
TRONCA DE NADAL 2022
ZENA DE NADAL EN FABLANS
O pasau 17 d'aviento zelebramos a zena de Nadal d'o Ligallo de Fablans de l’Aragonés, en a que bi estiemos 35 ligaller@s que lo pasamos a-saber-lo bien. A borina estió a o canto la siede, en El Caracol de Independencia, y zarremos os corredors ta nusatros, dende as nueu dica más d'as doze d'a nuei. A zena estió de conchunta y a ixena (cada casa teneba que trayer-ie a minchanga u birolla ta compartir-ne). Felizitazions a toz y a totas perque ya ye Nadal y o 21 d’aviento empezipia a Tronca. Como l’año pasau, la feremos de tardes en El Caracol.
PRESENTAZIÓN DE “ORACHE” EN A FERIA D´O LIBRO ARAGONÉS DE MONZÓN
O Ligallo de Fablans de l´Aragonés no podeba desaproveitar ista oportunidat que se terzia anualmén en Monzón e i paró un stand a ro largo d´os tres diyas de durada que en tenió ra FLA, un stand an poder amostrar-ie e vender-ie os nuestros productos (libros, discos e chambretas). Antiparte, rezién publicata y ya en a carrera, yera ro momento de presentar-ie ro zaguer numero d´a nuestra revista “Orache” en soziedat, con o suyo escarraclant nuevo formato e ros suyos nuevos contenitos, esbrinando de buen implaz , punt por agulla toz os detalles, por o presidén d´o Ligallo de Fablans de l´Aragonés-Fundazión Aragonum, Guillén Forcada, en a presentazión d´o miercols 7 d´aviento.
Toz e totas que s´amanoron a ra presentazión de “Orache” u per o nuestro stand, podioron conoixer-ie de primera man a revista, adquirir-la e suscribir-se-ie. Dende Ligallo, queremos felizitar a ra organizazión d´a FLA porque, dimpués d´istos años en os que a COVID-19 ha perchudicato seriosamén as nuestras vidas, o zertamen montisonense ha recuperato ras zifras de visitans e ventas anteriors a ra pasa. Ye un esito de raso e una satisfazión que prauticamén a totalidat d´as editorials aragonesas e mas de 100 escritors s´aigan enzertato istos díyas en a capital d´o Zinca Meyo.
VISITA GUIATA POR CHULIA ARA TA “VOZES EN O ZIERZO”
Aproveitando ros zaguers díyas d´a esposizión “ Vozes en o zierzo/Veus en el cerç/Voces en el cierzo, escritoras en aragonés e catalán d´Aragón, ubicata en o Paraninfo de Zaragoza, o pasato 29 de noviembre teniemos o verdader e granizo plazer de reyalizar una visita guiata por una d´as comisarias d´a muestra, Chulia Ara.
Dende ros primers escritos en aragonés de Ana Abarca de Bolea u Isabel de Rodas, ambas en o sieglo XVII, dica ra primer escritora contemporania en aragonés chistabino, Nieus Luzía Dueso Lascorz. Sin ixuplidar a Victoria Nicolás, Rosario Ustáriz, Nati Castán u Chuana Coscujuela, ista zaguera, autora d´uno d´os libros más leyitos en a nuestra luenga: ”A Lueca”. Y en zaguerías, as escritoras autualmén en autivo como Maria José Subirá u Carmen Castán, ambas en patués, Ana Cristina Vicén, Ana Tena, Carmina Paraiso -una d´as primers mayestras que amostró l’aragonés dintro d’o sistema d’amostranza d’a Comunidat Autonoma d’Aragón-, Elisa Garzía -autora de “La bal de la vida” publicata por Ligallo de Fablans en 1998-, Kalu Treviño, Ana Giménez, Elena Chazal, Elena Gusano o Mª Pilar Benítez, nomás por nombrar a ras escritoras en aragonés.O panorama se completa con as escritoras en catalán de Aragón.
“Vozes en o zierzo”, ye organizata por a Direzión Cheneral de Politica Lingüística d´o Gubierno d´Aragón e por o Vizerreutorato de Cultura e Proyeuzión Sozial d´a Universidat de Zaragoza. Si encara no has visto ra esposizión, podrás veyer-la en o Palazio de Congresos de Chaca (dende ro 16 d´aviento de 2022 t´o 15 de chinero de 2023) e posteriormén, en a Sala Monezipal d´Esposizions de Alcañiz (dende ro 27 de chinero t´o 12 de marzo de 2023)
VISITA D ́O LIGALLO DE FABLANS DE L ́ARAGONÉS TA “VOZES EN O ZIERZO”
Como parte d ́as autividaz de l ́Aula Ubierta d ́o Ligallo de Fablans de l ́Aragonés, o prosimo martes 29 de noviembre, a ras 17:30, se ́n fará una visita guiata t ́a Esposizión “Vozes en o zierzo/Veus en o cerç, escritoras en aragonés e catalá d ́Aragón”, d ́a man d ́una d ́as suyas comisarias, Chulia Ara.
A esposizión se troba en o Paraninfo d ́a Universidat de Zaragoza: “Yes chusto en o branquil d’a esposizión que tiene como protagonistas escritoras en aragonés y en catalán, con a que se preba de fer vistero o papel, à ormino silenzioso e silenziato, que a muller en teneba en o pasato e presén d’as luengas propias d’Aragón. Te convidamos á dentrar en iste mundo femenino en o que as escritoras tenioron y tienen a valura de contar-nos as suyas istorias en aragonés y en catalán”.
“Vozes en o zierzo” ye organizata por a Direzión Cheneral de Politica Lingüistica d ́o Gubierno d ́Aragón e por o Vizerreutorato de Cultura e Proyeuzión Sozial d ́a Universidat de Zaragoza. Ta unatra mena de visitas u ir-ie por libre, a esposizón permaneixerá ubierta en Zaragoza dica ro 3 d ́aviento, dimpuesas será trasladata t ́o Palazio de Congresos de Chaca entre ro 16 d ́aviento de 2022 e ro 15 de chinero 2023, e posteriormén t ́a Sala Monezipal d ́Esposizions d ́Alcañiz (d ́o 27 de chinero t ́o 12 de marzo de 2023).
CURSET BASICO DE LUENGA ARAGONESA EN LA MUELA
Enchega-te a l´aragonés … tamién en La Muela.
O día 14 de noviembre ha encomenzato ro curset basico de luenga aragonesa en a Casa de Cultura d´ista localidat d´a comarca de Valdejalón. A ro largo de 6 sesions e dica ro 9 d´aviento, onze alumnos van a ficar-se en o aragonés, a unica luenga propia d´Aragón-reconoixita por o Estatuto d´Autonomía u ra vichente Lei de Luengas d´Aragón. Os alumnos van a conoixer, de traza elemental, aspeutos lingüisticos, gramaticals e culturals d´a nuestra luenga. Una aprosimazión que les premitirá identificar un vocabulario alazet,amás de replecar frases e esprisions d´uso cutiano en aragonés. A ra finitiva una plataforma alazetal ta poder apuntar-se en l´esdevenidero a cursos de mayor durazión e ran, ta fablar e escribir en aragonés con más fazilidat.
Impartito por a Fundazión Aragonum e ro Ligallo de Fablans de l´aragonés, o curset ye estato organizato por a comarca de Valdejalón e cuenta con a colaborazión d´o Conzello de La Muela.
Calendata: Empezadura 14 de noviembre, 18, 21, 25 e 28 de noviembre e 9 d´aviento.
Orario: de 19:00 ta 20:30.
Puesto: Casa de Cultura d´o Conzello de La Muela.
O LIGALLO DE FABLANS EN A III FERIA AGORA X L’ARAGONÉS
Ligallo de Fablans de l´aragonés e ra Fundazión Aragonum serán preséns o prosimo sabado 19 de noviembre en a terzera edizión d´ista feria que se zelebrará en o Auditorio de Zaragoza.
“Agora x l´aragonés ye un punto de trobada ta charrar-ie, ascuitar-ie e prauticar-ie a nuestra luenga, ta vivir e sentir l´aragonés. una oportunidat ta conoixer-ie e dar-ie notorio a tota mena d´ iniziativas, adquirir libros u mercar productos, bailar u asistir a conziertos. Una chornata ta dar bisoria e empentar o nuestro veiclo de comunicazión, o nuestro patrimonio cultural más valioso.
A inizitiva promovita por a Direzión Cheneral de Politica Lingüistica d´o Gubierno d´Aragón , cuenta con a colaborazión d´o Conzello de Zaragoza e ra promozión d´o Ministerio de Cultura e Deporte d´o Gubierno d´España.
Instituzions,asoziazions, comerzios e interpresas, profesionals u particulars, toz ellos aderitos a ro programa “Agora x l´aragonés”, ubrirán os suyos estands e comerzios de 10:00 ta 14:30 e de 17:00 ta 20:00 h. A ro largo d´a chornata tamién se podrá disfrutar con diferens autividaz , igual importa as edaz, e será de baldes, permitirán aprender, prauticar e espardir o aragonés. A feria s´acompaña, a ro largo d´o día, con presentazions de libros , tallers, rufiertas, proyezions audiovisuals e autuazions mosicals u de teyatro, asinas como las d´o Corro d´es Bailes de San Chuan, La Chaminera, Teyatro Salesianos Uesca, Titiriteros de Binéfar, Mosicaires e ra Orquestina d´o Fabirol.
“Agora x l´aragonés “ entre toz e totas contribuyimos a normalizar l´uso d´o aragonés fendo un apueste por a suya revitalizazión en o presén e por a suya sobrevivenzia en o esdevenidero.
O LIGALLO DE FABLANS DE L’ARAGONÉS CONVIDATO A RA PRESENTAZIÓN EN SOZIEDAT DE L’ACADEMIA ARAGONESA D’A LUENGA
Javier Giralt, direutor de l´Institut Aragonès d´o Català
O 15 de noviembre, l´Academia Aragonesa d´a Luenga (AAL) zelebró en o Paraninfo d´a Universidat de Zaragoza o solemne auto de toma de posesión d´os suyos cargos eleutos. L´Academia ye formata por dos organos: l´Instituto de l´Aragonés e l´Institut Aragonés d´o Catalá.
Javier Giralt Latorre, profesor d´a Univesidat de Zaragoza, bi estió eslexito primer presidén d´a AAL en o Pleno d´a mesma ,zelebrato ro 1 de noviembre de 2021. Antiparti de presidén de l´Academia, Giralt ye tamién direutor de l´Institut Aragonés d´o Catalá. D´atra man, o zelebre e reconoixito escritor Ánchel Conte tomó posesión como direutor de l’Instituto de l´Aragonés.
Iste primer auto publico de l'AAL estió presidito por a Vicerreutora de Cultura e Proyezión Sozial d'a Universidat de Zaragoza, Yolanda Polo; o Direutor Cheneral de Politica Lingüistica d'o Gubierno d'Aragón, José Ignacio López Susín; o Presidén de l'AAL, Javier Giralt; e o Secretario de l'AAL, Juan Pablo Martínez. A l'auto bi asistioron más d'un zentenar de personas, entre as cualas, se trobaban os academicos d'o Pleno de l'AAL, diferens autoridaz instituzionals e representans d'asoziazions que, como ro Ligallo de Fablans de l’Aragonés, lievan dezenios treballando por a empenta e normalizazión d'as luengas d'Aragón. L'auto, traszendental e emotivo, remató con una autuazión d'o grupo A Chaminera.
ORACHE, A REVISTA D´O LIGALLO, DE NUEVAS EN A CARRERA
Somos de norabuena en o Ligallo de Fablans de l´Aragonés e en a Fundazión Aragonum.
Nuevamén, dezaga de 27 añadas sin publicar-se, torna t´a carrera ra nuestra revista, Orache.
A que estió a primer publicazión d´o Ligallo, tota una referenzia entre ras publicazions esisténs en luenga aragonesa, torna con enerchía e con impulsos renovatos ta recuperar o suyo puesto e tornar a fer-se en una influyén ferramienta de comunicazión en aragonés.
A edizión d´a revista -agora con a portalada de Buen Orache ta sucherir nuevos tiempos, una nueva época a ra finitiva-, recupera, con un formato más moderno, o esprito d´a primer publicazión, fendo-se cargo por igual a ros temas e contenitos d´autualidat sobre ro aragonés e ra cultura aragonesa. Una perspeutiva plural d´a reyalidat autual d´a nuestra luenga que deixa espazio a ras diferens trazas de vivir e entender l´aragonés.
A suya periodicidat, en primeras, será anual. En iste primer numero d´a nueva epoca d´o nuestro Buen Orache, s´acompaña d´a reedizión facsímil d´o primer numero de Orache (año 1982), un presén que remera ra nuestra chicota istoria e zarra un emotivo rolde con os nuevos leutors.
Subscrizions a ra revista en : https://cursoaragones.com/revista-orache/ o pasa-te por a nuestra siede : Ligallo de Fablans de L’aragonés. Pº Independenzia, 24-26, (El Caracol). Planta 1, Local 71. 50004 Zaragoza.
ENCOMIENZAN OS CURSOS DE LIGALLO DE FABLANS DE L'ARAGONÉS. ENCHEGA-TE A L'ARAGONÉS
O
pasato luns 31 d´octubre empezipioron ros cursos d´aragonés en o
suyo nuevo local, en o Zentro Comerzial ” El Caracol”, en
Independencia 24-26.
Más
de 60 alumnos asistirán de traza presenzial e online a ras clases a
ro largo d´o curso academico.
L´obchetivo
d´istos cursos, seguntes Guillén Forcada, presidén de
l´Asoziazión, ye “continar con o nuestro quefer d´espardidura e
conoiximiento d´a luenga aragonesa de vez que espleitamos “fendo
rolde”, porque ro aragonés ye una luenga ta sentir, vivir e fer
partache”.
O pasato luns 31 d´octubre rancó ra nueva temporada de cursos d´aragonés en Ligallo de Fablans de
l´aragonés. Estiaño, ras clases son en a rezién estrenata siede, en o Zentro Comerzial, El Caracol, (Independencia 24-26- planta -1, local 71).
Con más de 60 alumnos bi inscritos, os cursos se fan toz es diyas d´a semana dica chunio .D´istos alumnos , 35 ferán as clases en a siede de l´asoziazión e ra resta en unatros zentros.
Cada grupo contará con un maximo de 9 alumnos e se realizarán conexiones en streaming ta varios alumnos que asistirán a ras clases online.
FER ROLDE
Con ista nueva temporada de cursos d´aragonés, antimás d´a difusión d´a luenga, ro obchetivo ye “fer rolde”, e disfrutar-ne, porque l´aragonés ye una luenga ta sentir, vivir e fer partache”.tal como nos recuerda Guillén Forcada ,presidén de Fablans.
Forcada, bi adibe que “ l´Aragonés ye una parte d´a nuestra identidat e cultura.
Dillá d´una luenga, ye una familia lingüistica, una realidat multipolar, dialeutizata e con una autiva partizipazión de neofablans, antimás d´os fablans patrimonials.
Fren a ras diferens vertiens lingüisticas arredol de l´aragonés, Fablans entiende que “l´aragonés vive en una realidat plural mezlata d´a nuestra luenga e cal que sigamos tolerans con as diferens formas d´ entender-la.
E MÁS AUTIVIDAZ
Ta completar os cursos en l´aula, se´n van a incorporar-ie ras nuevas tecnolochías como ra pizarra dichital e una plataforma ta poder escargar- ne materials pedagochicos on line.
E ros viernes s´adedicarán a l´aula ubierta con autividaz como charradas u conferenzias, e un video fórum sobre temas relazionatos con a cultura, istoria e luenga aragonesa.
A más a más, ye previsto que cada trimestre, bel cabo de semana s´organize bella gambadeta guiata a bel puesto d´o territorio aragonés, con a finalidat de conoixer de zerca bel troz d´o nuestro país.
Amás d´os cursos d´aragonés, l´asoziazión continará con o programa d´ozio e tiempo libre:
l´aragonés se referá en a carrera con nuevos formatos; e se retornará l´autividat editorial.
Asinas que d´ista traza, o Ligallo zelebra iste curso ro suyo 40 aniversario en un rezién estrenato local que dispone d´una aula ta ras clases d´aragonés, charlas e reunions; antimás d´una ampla biblioteca sobre ra cultura e ra luenga aragonesa, que atresora l´asoziazión.









